Het afscheid van Henk

Geplaatst: 23 maart 2011 in onderwijs
Tags:,

Ik weet niet wat hij zich er zelf van voorgesteld had maar het afscheid van Henk, de docent Engels die wel heel erg toe was aan z’n pensioen, werd bij nader inzien een sobere plechtigheid. Eigenlijk tenenkrommend. Daar gaf de persoon zélf natuurlijk alle aanleiding toe. Welgeteld zevenendertig barre jaren had hij in de periferie van het dynamische onderwijsbedrijf getracht daaraan zijn eigen, unieke bijdrage te leveren. En dat was ‘m alles bij elkaar niet meegevallen. De school ook niet trouwens.
Nou moet men zich van dat unieke’ geen al te florissante voorstelling maken. Waarom Henk in een grijs verleden ooit voor de kweekschool voor onderwijzers gekozen had, zullen we wel nooit meer aan de vergetelheid kunnen ontrukken. Dat ie graag iets deed met kinderen, ‘dat prachtige levende materiaal’ (z’n favoriete, graag gebezigde cliché), kan het amper geweest zijn want in de ongeveer negen jaar die ik hem van nabij mocht meemaken, heb ik hem hoegenaamd nooit kunnen betrappen op enig informeel contact van betekenis met de hem toevertrouwde jeugd.
Erg veel begrip en mededogen konden die pubers op hun beurt nooit voor zijn ietwat merkwaardige, labiele persoonlijkheid opbrengen. Lesgevend in een belendend lokaal, denderden daar met grote regelmaat de overduidelijke bewijzen van op een zodanige wijze door de muur dat je je prachtige uitleg over een al even prachtig onderwerp er ten einde raad maar aangaf en je klas zelfstandig aan het werk zette.

In het cv dat de rector, bij gebrek aan tot de verbeelding sprekend materiaal over Henk’s carrière, voor deze gelegenheid uitgebreid de revue liet passeren, waren met de lovende woorden ‘Henk besloot al gauw dat ie het hogerop wilde zoeken en haalde in een recordtijd z’n l.o-akte en z’n MO-A’, álle hoogtepunten wel zo ongeveer aangestipt. Het is daarna ook nooit meer écht goed gekomen met ‘m. En door te benadrukken dat de scheidende collega al die jaren punctueel op tijd was en met oneindige toewijding de plantjes water gaf’, diende de schoolleider, die nog een ultieme poging deed te redden wat er te redden was, Henk uiteindelijk de finale doodsteek toe. Als dat alles is wat er na 21 jaar aan substantieels over je te melden valt, is het droevig met je gesteld. Maar het afscheidcadeau, een museumjaarkaart, gegarandeerd voor de komende vijf jaar, maakte veel goed.
Vervolgens was het de beurt aan de vaksectie om haar diepgemeende bewijzen van dankbaarheid over het voetlicht te brengen. De voorbereiding daartoe, dat kan niet anders, moet een hel geweest zijn. Vanaf z’n intrede op onze school, zo’n 21 jaar geleden, had Henk een eigen, volslagen unieke koers uitgestippeld. Voor alle vernieuwingen die een beetje hout sneden, haalde hij uiterst consequent z’n eigenzinnige, oer-conservatieve neus op waardoor het vakoverleg keer op keer gedegradeerd werd tot een farce. Henk lapte iedere gemaakte afspraak simpelweg aan z’n laars. Dat had regelmatig tot forse botsingen geleid die rollebollend over de gang tot op directieniveau uitgevochten werden. De vakbroeders en –zusters hadden het tenslotte, hartstochtelijk uitkijkend naar z’n vertrek, tandenknarsend opgegeven.
En ga er dan maar eens een beetje verantwoord tegen aan bij zo’n afscheid. Maar daarvoor hebben we altijd nog als reddingsboei Het Lied achter de hand. Met vereende krachten ten gehore gebracht door de voltallige sectie (in dit geval 11 man sterk) en daardoor volslagen onverstaanbaar. En ook door de meegeleverde en massaal verspreide tekst werd het geheel er niet duidelijker op. Een lied heeft een dwingend ritme en rijm en om dat een beetje acceptabel te combineren met een briljante tekst, wil deze laatste er doorgaans nog wel ’s bij inschieten. Een pakkend refrein (in even onverstaanbaar als onbegrijpelijk Engels) heelt echter alle wonden. Henk was er, bijna onzichtbaar weggemoffeld tussen een paar directieleden, in ieder geval in-gelukkig mee.
Glinsterde daar een traantje?

Bij zo’n ceremonieel afscheid wordt het feestvarken ruimhartig in de gelegenheid gesteld zich te laten escorteren door een zelfgemaakte selectie van familieleden die gedurende zo’n carrière van doorslaggevende betekenis zijn geweest voor z’n functioneren. Waar was hij geweest als niet altijd achter hem had gestaan die ….?
Dat soort dingen.
Henk was alleen. En het leek me allesbehalve een principiële keus. Eens een eenling, altijd een eenling. In de docentenkamer maar vermoedelijk ook thuis. In de fietsenhokken maar ook in de docentenkamer zweefden altijd wat vage toespelingen op z’n vermeende homoseksualiteit. Als er al een kast was waar hij in 21 jaar uit had kunnen komen, Henk had deze in ieder geval voor ons altijd zorgvuldig op slot weten te houden.

Blozend van opwinding over de immense aandacht die hem ten deel was gevallen, stond hij tenslotte op voor z’n dankwoord. De stilte in de zaal was te snijden. Uit z’n binnenzak toverde hij een epistel van zes bomvol getikte velletjes te voorschijn waarop hij thuis z’n gevoelens over deze fantastische middag met vooruitziende blik al nauwgezet had uitgewerkt. Waarbij hij het niet kon laten in vogelvlucht de uiterst magere onthullingen van de rector nog eens dunnetjes over te doen. We konden er gif op innemen: hij ging er, ook na zo’n indrukwekkende loopbaan, wat moois van maken. Hobby’s genoeg.
Hobby’s?
Om tenslotte terecht te komen bij z’n vaksectie waarmee hij 21 jaar lang zo ontzettend prettig had samengewerkt. En we moesten maar van hem aannemen, het meer dan prachtige lied dat ze hem zojuist vol verve toegezongen hadden, raakte ‘m dieper dan hij hier zo in een paar woorden kon uitdrukken.
Eén keer meende ik z’n stem te horen trillen.
Uit m’n ooghoeken zag ik de docenten Engels de dankbaarheid met gebogen hoofd ondergaan. Daarna natuurlijk de receptie, de borrel en de hapjes. Een beetje de stemming die we wel kennen van de koffiekamer na een begrafenis. Het mocht weer gezellig worden.

Terwijl een schare volledig afgetankte collega’s zich een uur of wat later opgelucht en luidruchtig naar buiten schaterlachte, zag ik Henk die de spaarzame cadeaus die hem ten deel waren gevallen schichtig wegstopte in een veel te grote tas die hij speciaal daartoe had meegebracht. Erik, de stille, sombere bioloog, een lotgenoot, zou ‘m wel even op de trein naar Amsterdam zetten.
Amsterdam, waar het leven lonkte als nooit tevoren.

Advertenties
reacties
  1. Hazewinkel schreef:

    Hopelijk voor Henk is hij zo conservatief dat hij ook jouw blog aan zijn opgehaalde neus voorbij laat gaan. Dat zijn vakbroeders en -zusters ervan mogen genieten. 😉

  2. Lasja schreef:

    oooh ja, pijnlijk herkenbaar…waarom zo vraag ik me af , wordt er in het onderwijs niet eerder ingegrepen

  3. Hanneke in Hanoi schreef:

    In het begin kwam de kermis van Boekel in me op, maar ik geloof dat deze Henk zich na zijn afscheid volledig aan zijn 32 virtuele identiteiten wilde gaan weiden. Heb ik gelijk of heb ik gelijk?

  4. fr@nsmuthert schreef:

    Nogal cryptisch Hanneke. Mengvoeders United?

  5. Doe je zo je best, krijg je dit;-)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s